Iemand voor iemand

In een tijd waarin de menselijke maat in zorg, hulpverlening en begeleiding steeds belangrijker wordt, biedt de presentiebenadering een krachtig antwoord op de groeiende behoefte aan meer relationele en mensgerichte ondersteuning. Andries Baart, grondlegger van de presentiebenadering, heeft met Iemand voor iemand – Handboek presentie een onmisbaar naslagwerk geschreven voor iedereen die wil werken volgens deze benadering.

Dit handboek is het resultaat van meer dan dertig jaar praktijkervaring, onderzoek en onderwijs. Het biedt een diepgaande theoretische onderbouwing van de presentiebenadering en laat zien hoe deze in de praktijk toegepast kan worden in uiteenlopende sectoren. Van de jeugdzorg, de psychiatrie, het onderwijs tot de omgang met kwetsbare groepen: presentie biedt een antwoord op de vraag hoe we zorg daadwerkelijk beter, aandachtiger en relationeler kunnen maken.

Relational Caring and Presence Theory in Health Care and Social Work: A Care-Ethical Perspective

Het onlangs verschenen boek Relational Caring and Presence Theory in Health Care and Social Work: A Care-Ethical Perspective gaat in op een diepgevoelde ontevredenheid die wereldwijd leeft, niet alleen onder burgers in het algemeen, maar ook onder professionals. In de gezondheidszorg, de sociale sector, het onderwijs, de huisvesting, maar ook in de psychiatrie, de jeugdzorg en bijvoorbeeld het openbaar bestuur zijn de zaken te vaak uit de rails gelopen. Als gevolg daarvan bestaat er een groeiende kloof tussen enerzijds het regime van competente professionals en managers en anderzijds de leefwereld van patiënten, cliënten, leerlingen en bewoners met hun behoeften, zorgen en verlangens. In aansluiting daarbij groeit de kloof tussen enerzijds de institutionele logica van organisaties en hun administratie en kwaliteitssystemen en anderzijds de dagelijkse praktijk en praktische wijsheid van zorgprofessionals in de frontlinie. In deze onderling samenhangende kloven nemen ontkoppelde competenties, bureaucratie, afstandelijkheid, mismatches en wantrouwen toe. De voortdurende verbeteringen sinds de jaren tachtig kunnen deze tekortkomingen nauwelijks verhelpen, omdat ze meer van hetzelfde opleveren; de oplossingen gebruiken dezelfde logica als uit de problemen voortkomen. Mensen, zowel als burgers maar ook als professionals, voelen zich nauwelijks gezien. Hun wantrouwen jegens medeburgers, hun ontevredenheid over hun werk en hun ontvankelijkheid voor populisme nemen toe.

Essay: ‘Gestalten van moderne armoede en bestaansonzekerheid’

Eind 2024 bracht Andries Baart een essay uit – gratis te downloaden – waarin hij schets wat het vandaag de dag betekent om arm te zijn. Hij doet dat vanuit heel verschillende bronnen (literatuur, documentaires, films, het toeslagenschandaal etc.) en vanuit een binnenperspectief (hoe het beleefd wordt door de betrokkenen). Hij concludeert dat het om een precair bestaan gaat dat beleidsmatig te vaak genegeerd wordt.