Relational Caring and Presence Theory in Health Care and Social Work: A Care-Ethical Perspective

Het onlangs verschenen boek Relational Caring and Presence Theory in Health Care and Social Work: A Care-Ethical Perspective gaat in op een diepgevoelde ontevredenheid die wereldwijd leeft, niet alleen onder burgers in het algemeen, maar ook onder professionals. In de gezondheidszorg, de sociale sector, het onderwijs, de huisvesting, maar ook in de psychiatrie, de jeugdzorg en bijvoorbeeld het openbaar bestuur zijn de zaken te vaak uit de rails gelopen. Als gevolg daarvan bestaat er een groeiende kloof tussen enerzijds het regime van competente professionals en managers en anderzijds de leefwereld van patiënten, cliënten, leerlingen en bewoners met hun behoeften, zorgen en verlangens. In aansluiting daarbij groeit de kloof tussen enerzijds de institutionele logica van organisaties en hun administratie en kwaliteitssystemen en anderzijds de dagelijkse praktijk en praktische wijsheid van zorgprofessionals in de frontlinie. In deze onderling samenhangende kloven nemen ontkoppelde competenties, bureaucratie, afstandelijkheid, mismatches en wantrouwen toe. De voortdurende verbeteringen sinds de jaren tachtig kunnen deze tekortkomingen nauwelijks verhelpen, omdat ze meer van hetzelfde opleveren; de oplossingen gebruiken dezelfde logica als uit de problemen voortkomen. Mensen, zowel als burgers maar ook als professionals, voelen zich nauwelijks gezien. Hun wantrouwen jegens medeburgers, hun ontevredenheid over hun werk en hun ontvankelijkheid voor populisme nemen toe.

Podcast Et Emergo met Andries Baart

Op 11 september 2024 werd in de serie ‘Cadeautje verpakt in prikkeldraad’ op de site van Et Emergo de podcast met Andries Baart uitgebracht. Daarin worden enkele cruciale thema’s uit de presentie besproken: presentie als benadering en de daarbij aansluitende sterk relationele werkwijze, het leerstuk ‘er zijn mét anderen om er voor hen te kunnen zijn’, het verschil tussen relationeel werken en een relatie hebben, aandacht als belangstelling en nog veel meer. Hier kun je de podcast afluisteren.

De praktisch wijze professional

In 2016 besteedde het blad Zorg&Welzijn aandacht aan ‘praktische wijsheid’ van professionals in een reeks van zes artikelen, bestaande uit een inleidend artikel van Andries Baart, waarin het begrip wordt uitgewerkt, vier aansprekende portretten waarin de werkwijze van praktisch wijze professionals wordt beschreven door Anne Oude Egberink, elk voorzien van een kort commentaar van Andries Baart en een slotbeschouwing van Andries Baart. Eind 2016 zijn deze artikelen gebundeld, aangevuld met een extra, zevende, bijdrage van Andries Baart over ‘complexe zaken complex opvatten’, met een concreet handvat voor verstandigheid in de praktijk. De hele reeks is door Zorg&Welzijn en Stichting Presentie samen uitgebracht in een mooi magazine, dat te bestellen is via het secretariaat. De zes kernartikelen zijn te vinden in het dossier op www.zorgwelzijn.nl/praktischeprofessional.